Zwykle zapytani o nasze nawyki żywieniowe odpowiadamy, że odżywiamy się zdrowo, oczywiście zdarzają nam się wpadki czy lenistwo ale generalnie staramy się o siebie dbać. Uważamy się za społeczeństwo raczej zdrowe i o zdrowie dbające. Często porównujemy się do amerykanów czy mieszkańców Europy zachodniej gdzie większy jest procent otyłych ludzi, trudno o ekologiczną żywność w przystępnej cenie, a restauracje szybkiej obsługi pełne są stałych bywalców. Uważamy, że u nas jest o niebo lepiej i zachodni konsumpcjonizm oraz kultura przesytu jeszcze nas nie zniewoliły. Jednak czy nie są to tylko pobożne życzenia?
Czy przypadkiem tylko nam się nie wydaje, że prowadzimy zdrowy tryb życia? Czy nie jest tak, że za zdrowy, uważamy każdy posiłek ugotowany w domu? A za „uprawianie sportu” niedzielny spacer po galeriach handlowych? Z analizy danych statystycznych dotyczących zachowań żywieniowych Polaków, naszego stanu zdrowia oraz rodzajów aktywności podejmowanych w czasie wolnym od pracy wysnuć można kilka ciekawych, dających do myślenia wniosków.
Świadomość
Za tendencję można uznać wzrost świadomości żywieniowej Polaków. Zaczynamy czytać etykiety, sprawdzać skład produktów oraz datę przydatności. Wzrosła znacznie liczba osób sięgających po produkty określane jako zdrowe i ekologiczne. Około 6% kupuje takie produkty zawsze, 19% – często, a 45% czasami. Zmniejszyła się także grupa osób w ogóle nie zainteresowanych tym tematem. [1]
Podstawy mamy opanowane – niemal wszyscy, spośród badanych, jemy przynajmniej jeden ciepły posiłek w ciągu dnia, a w domu spożywa go 95% Polaków. Tylko 5% nie jada w ogóle śniadań, a zaledwie 3% spożywa mniej niż trzy posiłki dziennie. Jedynie 9% jada w barach i restauracjach szybkiej obsługi regularnie. Większość zagląda w takie miejsca raz w miesiącu lub rzadziej.
O roli zdrowego odżywiania, jako środka służącego poprawie stanu zdrowia, przekonanych jest aż 54% Polaków. Wskazujemy również na takie czynniki jak regularne uprawianie sportu, aktywne formy spędzania czasu wolnego, unikanie stresu, regularne badania, niepalenie, niepicie.
Jadłospis
Polacy zostali również poproszeni o określenie tego, jakie produkty wybierają i jak często je spożywają oraz określenie czy jedzą je wystarczająco często, zbyt rzadko lub czy ich nadużywają.
- 69% codziennie je pieczywo i produkty mączne, a co piąty (21%) kilka razy dziennie
- 48% pije kawę, 17% nawet kilka razy dziennie
- Połowa respondentów deklaruje, że co najmniej raz dziennie je warzywa i owoce (55%)
- 50% codziennie spożywa mleko i jego przetwory, a tylko 3% pomija w swojej diecie mleko i jego przetwory
- Mięso jemy kilka razy w tygodniu – 57%, a 34% spożywa mięso przynajmniej raz dziennie
- 59% z nas jada jajka kilka razy w tygodniu, 14% – codziennie
- W codziennym jadłospisie tylko 8% Polaków pojawiają się kasza i ryż, przeważnie spożywane są one kilka razy w tygodniu (45%) lub kilka razy w miesiącu (38%)
- Nadal jemy niewiele ryb, tylko 1% deklaruje codzienne ich spożywanie, 29% spożywa je kilka razy w tygodniu, około połowa kilka razy w miesiącu
- Wegetarian w Polsce jest około 1%
- 92% z nas je słodycze, jedna trzecia kilka razy w tygodniu, a jedna piąta – codziennie!
- 76% dorosłych Polaków deklaruje, że nie stroni od alkoholu, 65% twierdzi, że pije czasami, a 11% że często. 22% deklaruje abstynencję
Biorąc pod uwagę te wyniki, czy możemy powiedzieć, że odżywiamy się zdrowo? Okazuje się, że nie jesteśmy krytyczni, aż 81% uważa swoją dietę za prawidłową i zbilansowaną czyli zdrową. W ocenie ankietowanych niemal wszystkie wskazane produkty występują w ich diecie we właściwej ilości; nieliczni wskazywali na niewystarczające spożycie np. ryb lub nadużywanie kawy i słodyczy.
7 grzechów głównych
- Najczęstszym „grzechem żywieniowym” Polaków jest przegryzanie między posiłkami słodyczy, chipsów itp. Aż 20% robi to codziennie, około 1/3 kilka razy w tygodniu a ¼ raz w miesiącu.
- Do niechlubnych zwyczajów, do których przyznajemy się w badaniach jest spożywanie gotowych dań dostępnych w sklepach. Prawie połowa wybiera taki posiłek kilka razy w miesiącu.
- Zdarza nam się jeść tuż przed snem, do takich praktyk przyznaje się aż 62% z czego ¼ robi to raz w tygodniu
- Co raz więcej z nas jada fast foody i zamawia jedzenie z dostawą do domu
- Około połowa z nas kilka razy w miesiącu wybiera gotowe danie z supermarketu jako główny posiłek
- Przejadamy się. 79% badanych przyznaje, że zdarza im się jadać więcej niż potrzeba z czystego łakomstwa; dwie trzecie Polaków robi to podczas świąt, ponad połowa podczas obiadu, kolacji, czy spotkań towarzyskich, a około 46% bez specjalnej okazji
- Tylko połowa z nas codziennie je warzywa i owoce, które powinny stanowić podstawę naszej diety.
Wydawać by się mogło, że nie jest źle, świadomość Polaków rośnie, dostępność zdrowej żywności jest coraz większa, deklarujemy, że zależy nam na zdrowej diecie i powszechne jest przekonanie o tym, że taka właśnie ona jest.
Dlaczego w takim razie 51% Polaków to osoby z nadwagą, w tym 17% cierpiących na otyłość ?! Dlaczego nasze dzieci są najszybciej tyjącymi w Europie? Opanowaliśmy teorię ale nadal mamy problemy z praktyką no i chyba trochę brak nam krytycznego spojrzenia na siebie.
Powodem może też być to jak spędzamy czas wolny od pracy; najbardziej powszechnym zajęciem jest oglądanie telewizji (52%), pozostałe najczęściej wybierane odpowiedzi to „siedzę, leżę, odpoczywam” oraz „angażuje się w życie rodzinne”, „wysypiam się”. Większość pasywnie spędza wolny czas, relaksuje się i odpoczywa. Według badań Unii Europejskiej (Eurobarometr, 2009) 49% Polaków odpowiedziała, że nie uprawia sportu i nie ćwiczy NIGDY, przy średniej dla ogółu krajów członkowskich wynoszącej 39%.
Pamiętajmy, że otyłość i nadwaga to nie tylko wyjście poza kanon współczesnego piękna i estetyki to przede wszystkim ryzyko dla naszego zdrowia. Cukrzyca typu II, nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, choroba wieńcowa, zaburzenia oddychania, żylaki, zaburzenia hormonalne i powikłania ciąży, choroby przewodu pokarmowego – u podstawy tych dolegliwości leżą często właśnie otyłość i nadwaga.
Ci, którzy śledzą nasze posty wiedzą, że nie tylko promujemy zdrowy styl życia, prowadzenie zbilansowanej diety a przede wszystkim zwiększenie udziału warzyw i owoców w codziennej diecie ale sami również staramy się stosować do tych zaleceń.
Jeśli męczy Cię nadwaga lub czujesz, że Twoja dieta nie jest do końca zdrowa i niekorzystnie wpływa na Twoje samopoczucie, jeśli chcesz coś zmienić ale nie wiesz od czego zacząć, śledź uważnie nasze posty. Już w przyszłym tygodniu rozpoczniemy wyzwanie – KURACJĘ SOKOWĄ. Przez kilka dni (3 lub 5 w zależności od samopoczucia) żywić się będziemy wyłącznie sokami – wysokoenergetycznymi o zbilansowanym składzie, zrobionymi z ekologicznych produktów.
Celem takiej kuracji jest pozbycie się z organizmu toksycznych i niestrawionych resztek produktów przemiany materii, odstawienie na jakiś czas „zwykłego” jedzenia dzięki czemu damy chwile wytchnienia naszemu układowi trawienia, pozbycie się nadmiaru wody z organizmu no i zrzucenie kilku kilogramów. Przede wszystkim jednak ma to być impuls do zmiany nawyków i zastrzyk energii.
[1] Wszystkie dane statystyczne pochodzą z Centrum Badań Opinii Społecznej:
http://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2014/K_122_14.PDF
http://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2014/K_115_14.PDF
http://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2010/K_133_10.PDF